Zaburzenie więzi

Zaburzenie więzi tworzy się wskutek odrzucenia dziecka przez matkę w krytycznym okresie życia (6 miesięcy do 3 roku życia). Często zdarza się, że dziecko doświadcza dodatkowo innych rozlicznych traum. Właściwie można nawet powiedzieć, że teoria przywiązania jest teorią traumy. Doświadczenie traumy relacyjnej powoduje, iż w późniejszym okresie życia nasila się skłonność do odtwarzania i prowokowania wczesnego odrzucenia. Dziecko (lub osoba dorosła) poprzez przesadne próby uzyskania uwagi albo skrajną niechęć do inicjowania lub przyjmowania uczucia zraża do siebie bliskich i utrudnia nawiązanie prawidłowej relacji. Nieumiejętność rozwinięcia zaufania względem innych osób nasila lęk i utrudnia nawiązanie komunikacji. Silna tendencja do stereotypowych zachowań, będących okazją do odrzucenia prowadzi do zaburzeń w kontaktach i utrwalenia się nietypowych zachowań społecznych. Deficyty emocjonalne mogą prowadzić do nasilania się objawów agresywnych, zwiększenia izolacji, depresji. Dziecko z historią wczesnego odrzucenia emocjonalnego może mieć w późniejszym okresie zaburzenia kontroli własnej impulsywności np. pod postacią dokonywania kradzieży, agresji fizycznej, rozhamowania seksualnego, zachowań infantylnych, apatii, izolowania się. Zaburzenie więzi nie jest jednorodnym pojęciem, wyróżnić można jego dwie odmienne formy: zahamowaną i niezahamowaną. Postać zahamowana oznacza zubożenie i ograniczenie relacji, unikanie fizycznych objawów czułości, kontaktu wzrokowego, chłód emocjonalny oraz obojętność. Postać rozhamowana to narzucanie się najczęściej obcym, przypadkowym ludziom, próba oczarowania ich i pozyskania sympatii za wszelką cenę. C.H. Zeanah i N. Boris zaproponowali nieco inny podział zaburzeń więzi na 3 kategorie. Pierwsza dotyczy sytuacji, gdy małe dziecko nie ma ulubionego dorosłego opiekuna. Proponowana kategoria jest porównywana z RADem zgodnie z definicją podaną w DSM i lCD-10. Druga to wykrzywienie bezpiecznej postawy, gdzie dziecko ma ulubionego bliskiego opiekuna, ale związek między nimi jest taki, że dziecko nie może czuć się bezpiecznie. Takie dzieci mogą narażać się na niebezpieczeństwo, są lepkie wobec dorosłego, nadmiernie uległe lub wykazują zmianę ról, troszczą się o dorosłego lub karzą go. Trzeci typ to więź zakłócona, wynikająca z nagłej separacji lub utraty bliskiego opiekuna, z którym budowana jest więź. U dziecka doświadczającego licznych urazów traumatycznych o niewielkiej sile może również dojść do powstania traumy tzw. kumulacyjnej. Znajdujemy w literaturze kilka wyjaśnień tworzenia się tego typu traumy. Jedną z przyczyn może być zbyt małe zaangażowanie rodziców. Nie spostrzegają oni dziecka jako odrębnej jednostki lub spostrzegają je jako równorzędnego partnera. Być może zbyt małe zaangażowanie rodziców, którzy nie potrafiła zareagować na sygnały dziecka, lub za silne negatywne emocje sprzyjają tworzeniu się tego typu traumy. Badając wpływ przywiązania na dalszy rozwój jednostki, można zauważyć pewną stałą zależność. Niewłaściwy typ przywiązania wpływa na ustanowienie wewnętrznych modeli operacyjnych charakteryzujących się brakiem zaufania, gniewem i lękiem. Tworzy nieprzystosowawcze wzorce zachowań, zaburza mechanizm motywacyjny związany ze społeczną orientacją jednostki oraz wywiera wpływ na regulację emocji (także na poziomie neuronalnych struktur mózgowych).
Analizując wczesny rozwój relacji matka -dziecko oraz sposób kształtowania się więzi, zyskujemy istotne informacje dotyczące podstaw funkcjonowania człowieka. Wytworzone nieprawidłowe relacje przywiązaniowe osłabiają zdolność do pozytywnego rozwiązywania kryzysów rozwojowych, zaburzają integrację kolejnych doświadczeń, co w rezultacie prowadzi do narastania trudności w funkcjonowaniu psychospołecznym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *